Van oud naar nieuw in een notitie

“Het doel was om een biljet te ontwerpen dat de geschiedenis van RJE vertelt en tegelijkertijd een eenheid vormt met de stijl van de tentoonstelling in het Noord-Hollands Archief”, zegt Nienke. De gebrandschilderde ramen van de kerk waar de tentoonstelling plaatsvindt, waren een belangrijke inspiratiebron. “Uit alle kleurschakeringen in de ramen koos ik zes kleuren voor het ontwerp. Daarna combineerde ik die kleuren om meer tinten van de kleuren uit het raam te creëren. Het was een hele puzzel om die kleuren in balans te krijgen,” vervolgt ze. “Het is heel goed gelukt!”

Ontwerp met een verhaal

“Ik heb nauw samengewerkt met Mart van de Wiel toen ik de noten aan het ontwerpen was. Hij weet veel over de geschiedenis van RJE, zoals de samenwerking van Enschedé metFleischmann die mij inspireerde bij het ontwerp van de biljetten.”

Het muziekschrift dat Fleischmann ontwikkelde is een veiligheidskenmerk voor bankbiljetten uit het verleden, het werd ook gebruikt op het eerste bankbiljet in Nederland, de Robin. Het muziekschrift komt terug in het “watermerk” op de noten die Nienke ontwierp.

“Mart wilde ook portretten van de belangrijkste mensen en elementen uit het verleden toevoegen,” zegt ze. “Gelukkig was er veel beeldmateriaal. Ik gebruikte de portretten van Izaak en Johannes Enschedé en maakte het portret van Fleischmann in dezelfde stijl. ” De reden dat Fleischmann de andere kant opkijkt dan de Enschedé’s is om zo subtiel aan te geven dat hij geen familie was maar een belangrijke werknemer. Dit lijkt op de oude guldens.

Van papier naar digitaal

Nienke maakte vier verschillende ontwerpen voor de tentoonstelling, drie verschillende biljetten inclusief portretten zijn te koop bij het Noord-Hollands Archief. Het vierde exemplaar bevat een illustratie van de kerk die voor de tentoonstelling is gebruikt en wordt gratis weggegeven.

Nienke: “Het ontwerpproces begint altijd met schetsen van de eerste ideeën op papier. De volgende stap is het omzetten van deze papieren tekeningen naar een digitaal concept. Illustrator wordt gebruikt om de gebieden en kaders grofweg te plaatsen om een zogenaamd eerste concept te maken. Op basis van dit eerste concept en de feedback daarop wordt het ontwerp overgezet naar een software die speciaal is ontworpen voor beveiligingsdocumenten. Hier worden de lijnstructuren en andere beveiligingsfuncties toegevoegd.

Gewone bankbiljetten hebben een “blinddruk” op de rand in plaatdruk, zodat slechtzienden de waarde van het biljet kunnen voelen. Nienke: “Ik heb een perforatieafdruk op de rand geplaatst in plaatdruk, als knipoog naar ons huidige werk in de postzegelmarkt. Dit geeft altijd een extra uitdaging bij het snijden van de bankbiljetten, maar dit hebben we opgelost.”

Notitie met beveiligingsfuncties en een digitale twist

“Wat deze bankbiljetten voor mij bijzonder maakt, is dat het de eerste door mij ontworpen bankbiljetten zijn die worden verkocht. Ik heb de grenzen opgezocht wat betreft lijndikte en microtekst om een biljet te maken dat niet te kopiëren is,” vervolgt Nienke. “Door diepdruk toe te passen kun je het reliëf van de portretten op het biljet voelen. We hebben ook verschillende andere beveiligingsfuncties ingebouwd waarover ik je niets kan vertellen,” zegt ze glimlachend.